ประกันชีวิต

Deductible กับ Copayment ต่างกันอย่างไร?

รู้จัก 2 คำสำคัญที่เกี่ยวข้องกับค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล

เวลาศึกษาประกันสุขภาพ หลายคนอาจเคยเห็นคำว่า Deductible และ Copayment ผ่านตามาบ้าง แต่ยังไม่แน่ใจว่าทั้งสองคำหมายถึงอะไร และแตกต่างกันอย่างไร ทั้งสองคำเกี่ยวข้องกับ “ค่าใช้จ่ายที่ผู้เอาประกันอาจต้องรับผิดชอบเอง” แต่มีหลักการทำงานแตกต่างกัน

การทำความเข้าใจตั้งแต่ก่อนเลือกความคุ้มครอง จะช่วยให้เราอ่านรายละเอียดของกรมธรรม์ได้ง่ายขึ้น และประเมินได้ว่าหากต้องเข้ารับการรักษา เราอาจมีค่าใช้จ่ายส่วนใดที่ต้องรับผิดชอบด้วยตนเอง

หมายเหตุ : ตัวอย่างตัวเลขในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อช่วยให้เข้าใจหลักการเท่านั้น รายละเอียดและเงื่อนไขจริงขึ้นอยู่กับกรมธรรม์แต่ละฉบับ

Deductible คือ อะไร?

Deductible หรือที่มักเรียกว่า ความรับผิดส่วนแรก หมายถึง จำนวนเงินที่ผู้เอาประกันต้องรับผิดชอบก่อน ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกรมธรรม์ ก่อนที่บริษัทประกันจะเข้ามารับผิดชอบค่าใช้จ่ายในส่วนที่เหลือตามความคุ้มครอง

ลองนึกภาพง่าย ๆ

สมมติว่ากรมธรรม์กำหนด Deductible ไว้ 20,000 บาท

หากเกิดค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลที่เข้าเงื่อนไขความคุ้มครอง จำนวน 100,000 บาท ผู้เอาประกันจะรับผิดชอบ จำนวน 20,000 บาทแรก ส่วนค่าใช้จ่ายที่เหลือจะได้รับการพิจารณาตามเงื่อนไขและวงเงินความคุ้มครองของกรมธรรม์

** จึงจำง่าย ๆ ได้ว่า  Deductible = “รับผิดชอบส่วนแรก”

ทั้งนี้ วิธีการนับและเงื่อนไขของ Deductible อาจแตกต่างกันไปในแต่ละกรมธรรม์ จึงควรตรวจสอบรายละเอียดให้ชัดเจนก่อนตัดสินใจ

Copayment คืออะไร?

Copayment หรือ การร่วมจ่าย หมายถึง การที่ผู้เอาประกันมีส่วนร่วมรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลตามสัดส่วนหรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกรมธรรม์

ตัวอย่างเช่น หากกำหนดให้ร่วมจ่าย 20% และมีค่าใช้จ่ายที่เข้าเงื่อนไขจำนวน 100,000 บาท ในกรณีที่เงื่อนไขของกรมธรรม์กำหนดให้ร่วมจ่ายกับค่าใช้จ่ายดังกล่าว ผู้เอาประกันอาจมีส่วนรับผิดชอบ 20,000 บาท และบริษัทประกันพิจารณารับผิดชอบส่วนที่เหลือตามเงื่อนไขของกรมธรรม์

** จึงจำง่าย ๆ ได้ว่า  Copayment = “ร่วมรับผิดชอบค่าใช้จ่ายตามสัดส่วนหรือเงื่อนไขที่กำหนด”

สิ่งสำคัญ : Copayment ไม่ได้หมายความว่า ผู้เอาประกันจะต้องจ่ายเป็นเปอร์เซ็นต์เดียวกันในทุกกรณีเสมอไป เพราะเงื่อนไขการร่วมจ่ายขึ้นอยู่กับรายละเอียดของผลิตภัณฑ์และกรมธรรม์แต่ละฉบับ

Deductible กับ Copayment ต่างกันอย่างไร?

เพื่อให้เห็นภาพง่ายขึ้น ลองเปรียบเทียบแบบนี้

ประเด็น Deductible Copayment ความหมาย รับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนแรก ร่วมรับผิดชอบค่าใช้จ่าย

วิธีคิด มักกำหนดเป็นจำนวนเงิน อาจกำหนดเป็นสัดส่วนหรือเงื่อนไข

จุดสำคัญ ต้องดูว่ารับผิดชอบส่วนแรกเท่าไร ต้องดูว่าเมื่อใดและร่วมจ่ายเท่าไร

สิ่งที่ควรตรวจสอบ จำนวนเงินและเงื่อนไขของ Deductible อัตรา เงื่อนไข และกรณีที่เกิด Copayment

** จำง่าย ๆ

Deductible ➡️ “ฉันรับผิดชอบส่วนแรกเท่าไร?”

Copayment ➡️ “ฉันต้องร่วมจ่ายเท่าไร และในกรณีใด?”

แล้ว Deductible กับ Copayment แบบไหนดีกว่ากัน?  คำถามนี้อาจไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน เพราะสิ่งที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับ งบประมาณ ความสามารถในการรับผิดชอบค่าใช้จ่ายด้วยตนเอง และระดับความคุ้มครองที่ต้องการ

ตัวอย่างเช่น คนหนึ่งอาจให้ความสำคัญกับการมีเบี้ยประกันที่อยู่ในงบประมาณของตนเอง ขณะที่อีกคนอาจให้ความสำคัญกับการลดค่าใช้จ่ายที่อาจต้องรับผิดชอบเมื่อเข้ารับการรักษา ดังนั้น การเปรียบเทียบประกันสุขภาพ จึงไม่ควรดูเฉพาะว่า “เบี้ยประกันเท่าไร?” แต่ควรดูเพิ่มเติมว่า “ถ้าต้องใช้สิทธิ เราต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนใดบ้าง?”

ก่อนเลือกประกันสุขภาพ ควรดูอะไรบ้าง?

ก่อนตัดสินใจเลือกความคุ้มครอง ควรอ่านรายละเอียดให้ครบ โดยเฉพาะเรื่องต่อไปนี้

1. มี Deductible หรือไม่? หากมี ควรดูว่ากำหนดจำนวนเงินเท่าไร และใช้กับค่าใช้จ่ายหรือการรักษาประเภทใด

2. มี Copayment หรือไม่? ควรดูว่าเกิดขึ้นในกรณีใด คิดจากค่าใช้จ่ายส่วนไหน และกำหนดสัดส่วน หรือเงื่อนไขไว้อย่างไร

3. วงเงินความคุ้มครองเท่าไร? การมีประกันไม่ได้หมายความว่า ค่าใช้จ่ายทุกประเภทจะได้รับความคุ้มครองทั้งหมด จึงควรตรวจสอบวงเงินและรายละเอียดของแต่ละความคุ้มครอง

4. มีข้อยกเว้นอะไรบ้าง? ข้อยกเว้นเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ควรอ่าน เพราะอาจมีผลต่อการใช้สิทธิในอนาคต

5. เงื่อนไขต่าง ๆ ใช้เมื่อใด? คำว่า “จ่ายตามจริง” “ร่วมจ่าย” หรือ “รับผิดชอบส่วนแรก” เพียงอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอ ต้องดูรายละเอียด และเงื่อนไขประกอบกัน เรื่องเล็ก ๆ ที่ควรรู้ ก่อนกลายเป็นเรื่องใหญ่ ประกันสุขภาพมีรายละเอียดหลายส่วน และคำศัพท์บางคำอาจดูเข้าใจยากในครั้งแรก

Deductible และ Copayment เป็นเพียงสองคำที่ควรทำความเข้าใจ เพราะเกี่ยวข้องกับคำถามสำคัญว่า

“เมื่อเกิดค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล เราต้องรับผิดชอบส่วนไหนด้วยตัวเอง?”

การอ่านและทำความเข้าใจเงื่อนไขตั้งแต่วันที่ยังไม่ได้ใช้สิทธิ อาจช่วยให้เราวางแผนค่าใช้จ่ายและเลือกความคุ้มครองได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น เพราะการมีความรู้เรื่องประกันสุขภาพ ไม่ได้มีไว้เพื่อทำให้เราตัดสินใจซื้อประกันมากขึ้น แต่มีไว้เพื่อให้เรา เข้าใจสิ่งที่กำลังเลือก และตัดสินใจได้อย่างรอบคอบด้วยตัวเอง

สรุปใน 1 นาที

Deductible = รับผิดชอบ “ส่วนแรก” ตามจำนวนและเงื่อนไขที่กำหนด

Copayment = “ร่วมจ่าย” ตามสัดส่วนหรือเงื่อนไขที่กำหนด

และไม่ว่าจะเป็นแบบใด สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ อ่านเงื่อนไขของกรมธรรม์ฉบับนั้นให้เข้าใจ เพราะรายละเอียดของแต่ละผลิตภัณฑ์อาจแตกต่างกัน รู้ก่อน เข้าใจก่อน และค่อยตัดสินใจ เพราะเรื่องประกันสุขภาพไม่ควรเลือกจากคำว่า “ถูก” หรือ “แพง” เพียงอย่างเดียว